Lesum lipurt lestrar- og málþjálfunarverkefni komu út árið 2003 til að koma til móts við nemendur sem lenda í lestrarvanda. Markmiðið er að bæta lestur og málfærni nemenda og gera þá að færari málnotendum.
Á hverri blaðsíðu eru fjölbreytt og misþung verkefni, ætluð mismunandi getustigum. Sérhvert verkefni er afmarkað með ramma og leiðbeiningar fylgja um hvernig leysa skuli hin ólíku verkefni. Verkefni merkt með stjörnu (*) eru þyngri, og kennarinn velur verkefni sem hæfa hverjum nemanda.
Öll verkefnin eru lesin og unnin munnlega. Kennari og nemandi vinna saman: kennarinn les alltaf textann fyrst og síðan les nemandinn aftur sama texta. Þá heyrir nemandinn réttan framburð og áherslur í málinu og lesturinn verður léttari. Töluvert er um endurtekningar en oftast með nýjum áherslum, því endurtekningin festir efnið betur í minni.
Verkefnin henta vel á grunnskólastigi en geta einnig nýst á lægri stigum framhaldsskóla.
Orðalistar eru uppistaðan í hverjum kafla. Þeir byggja á orðum sem innihalda ákveðinn samhljóða og samhljóðasambönd hans, og stuttar vinnuleiðbeiningar fylgja hverjum lista.
Röð sérhljóðanna skapar takt. Orðunum er raðað í fyrirfram ákveðna röð eftir fyrsta sérhljóða í orðinu, og sú röð er alltaf sú sama á listunum. Röð sérhljóðanna og takturinn spila þannig saman að lesturinn verður brátt taktfastari, öruggari og auðveldari en áður.
Efninu er skipt í tvo hluta. Köflunum er raðað í stafrófsröð og hægt er að vinna hvern kafla sjálfstætt. Hver kafli byrjar á lestraræfingu sem lesin er í byrjun kaflans og aftur í lok hans, og framfarir metnar (nemandinn les t.d. tveimur línum lengra í síðara skiptið).
Lestri má líkja við tröppugang. Byrjað er í neðsta þrepinu og erfitt er að fara upp í næsta þrep fyrir ofan ef undirstaðan er ekki orðin nægilega góð.
Í hverju landi eru ýmsar og ólíkar aðferðir við lestrarkennslu. Hér er stutt yfirlit yfir helstu aðferðir og hugtök sem liggja að baki Lesum lipurt.
Byrjað er á stökum hljóðum stafanna og þau tengd saman í orð, grunnurinn í Lesum lipurt.
Barnið lærir að þekkja heil orð sem myndir. Notuð í byrjun í léttlestrarbókunum.
Orð eru stöfuð staf fyrir staf áður en þau eru hljóðuð saman í heild.
Sígild íslensk aðferð þar sem kennari og nemandi vinna tveir saman, kjarninn í vinnulagi Lesum lipurt.
Byrjendalæsi, finnska aðferðin og Morningside-aðferðin eru meðal þeirra leiða sem þekktar eru í lestrarkennslu.
Kórlestur og samlestur voru mikið notuð hér áður fyrr og nýtast enn vel til þjálfunar.
Lesmál · talmál · ritmál · táknmál, allar hliðar málsins vinna saman þegar barn lærir að lesa.
Lesþroski, innra mál (orðasafn heilans) og augnhreyfingar eru meðal þess sem rannsóknir sýna að skiptir máli fyrir góðan lesskilning.